Fundacja Kulturotwórcza Grupa W Działaniu

Napisz do nas

Imię
Twój e-mail:
Treść wiadomości:
wyślij
wyślij
Formularz został wysłany - dziękujemy.
Proszę wypełnić wszystkie wymagane pola!

Adres do korespondencji:

 

ul. Fabryczna 2/168

00-446 Warszawa

 

KRS: 0000675655

NIP: 9512436774

 

 

E-mail:

 

fundacja@grupawdzialaniu.pl

Lokale do wynajęcia

 

wernisaż:
10.12.2022 | sobota | 20.00 - 21.00

 
Miejsce: Róg ulic Marszałkowskiej i Świętokrzyskiej (od strony PKiN), Warszawa
 
„Nieużytek” to sprawa względna. Naszą uwagę przykuła przestrzeń w ścisłym centrum miasta - na rogu Marszałkowskiej i Świętokrzyskiej. To teren znajdujący się w nieustającym stanie zawieszenia z punktu widzenia ‘użyteczności publicznej’. Wcześniej znajdowały się tam różne tymczasowe obiekty - również latające. Ostatnio miejsce znalazł nawet Park Miniatur…Czy zrobimy z tej przestrzeni użytek?
 
 
LINK do wydarzenia: https://fb.me/e/21is0rc4D
 
 
 

 

 

Autorzy: 

 
Maciej Bykowski
Nawojka Gurczyńska
Barbara Jędrzejczyk
Katarzyna Kowalska
Michelle Mbazuigwe
Barbara Pazio
Gabriela Piwar 
 
 

Tutorka:
Kamila Szejnoch 

 

 

 


 

 

 

Projekt finansowany przez

m.st. Warszawa

 

Audioprzewodnik 

 

Tekst: Barbara Jędrzejczyk

Redakcja: Katarzyna Kowalska, Kamila Szejnoch.

Lektor: Staszek Kamionka

Realizacja: Nawojka Gurczyńska
Muzyka: Erik Satie: Gymnopedie No 1 by Kevin MacLeod is licensed under a Creative Commons Attribution License
 

 

 
Zburzenie Warszawy w skali 1:25

 

 

W Centrum Warszawy w czerwcu 2021 roku znalazł schronienie Park Miniatur, czyli zbiór budynków odtworzonych w mniejszej skali za pomocą drukarki 3D i materiałów odpornych na warunki atmosferyczne, niegdyś będących chlubą stolicy (1). Budowle odtworzyła grupa architektów, a sam park zmieniał wielokrotnie swoje miejsce. W przeszłości znajdował się w Domu Towarowym Braci Jabłkowskich przy Brackiej 25, parku Sowińskiego na Woli, później przez 2,5 roku w dawnym Banku Wilhelma Landaua przy Senatorskiej 38, czy w Głównej Bibliotece Rolniczej. Projekt miał służyć przede wszystkim celom edukacyjnym. Miniatury oglądały z zainteresowaniem liczne wycieczki szkolne zwiedzając przedwojenną Warszawę w miniaturowej skali. 

 

Liczne przeprowadzki parku miniatur nie były bynajmniej dobrowolne. Kolejne instytucje rezygnowały z opieki nad odbudowanymi “zabytkami” i tak trafiły na legendarną działkę Tadeusza Kossa, u zbiegu Marszałkowskiej i Świętokrzyskiej, czyli na skraju Parku Świętokrzyskiego. 

 

Tadeusz Koss odzyskał w 2008 roku działkę odziedziczoną po dziadku do którego należała kamienica przed wojną stojąca w tym miejscu. Mówił wtedy „Stołecznej”, że nie ma żadnych planów względem tej ziemi i że w zupełności wystarczy mu świadomość, że ją ma” (2). Chęć zarobku jednak zwyciężyła, ale napotkała na trudności związane z położeniem działki na skraju parku Świętokrzyskiego, dlatego ratusz po sprawdzeniu zapisów w planie zagospodarowania, nie godził się ani na odbudowę przedwojennej kamienicy, ani na stawianie nowych budynków. Wtedy zaczęła się działalność “inwestycyjna” Tadeusza Kossa, który stawiał tam przeróżne wolnostojące budki gastronomiczne oferujące “lody, gofry, kebab”, a nawet samolot z barem w środku, udekorowany narodowymi barwami. Samolot przykuwał uwagę i przypominał przydrożny krajobraz lat 90. 

 

Ostatecznie budki zostały decyzją urzędu zlikwidowane i ustąpiły miejsca parkowi miniatur. Malutkie budowle nie mając ochrony w postaci firmy ochroniarskiej, ani “pieczy konserwatorskiej” zostały zniszczone przez nieznanych sprawców. Koszt naprawy właściciel miniatur Rafał Kunach oszacował na 100 tys zł i przestał zajmować się “nieruchomościami”. Stołeczny ratusz również nigdy nie zainteresował się obiektami, a sama działka po śmierci Tadeusza Kossa została sprzedana przez jego dzieci innemu podmiotowi. Obecnie hula tam wiatr, części zdewastowanych budynków leżą bezwładnie na trawie, wokół ścielą się porozrzucane butelki po piwie i liczne śmieci. W najlepszym stanie zdają się być konstrukcja Wielkiej Synagogi na Tłomackiem i Gościnny Dwór. Ruiny miniatur na rogu Marszałkowskiej i Świętokrzyskiej mogą posłużyć za metaforę historii Warszawy. Chcąc rzucić światło na zmniejszone, powtórnie zdewastowane “perły warszawskiej architektury”, chcemy opowiedzieć historię tego kawałka Warszawy, w której to historii, jak w soczewce skupiają się zdarzenia i procesy związane z dziejami miasta. 

 

 

 

  1. https://warszawa.wyborcza.pl/warszawa/7,54420,28700510,demolka-parku-miniatur-pokazywalismy-warszawe-ktorej-dzis.html
     
  2.  https://warszawa.wyborcza.pl/warszawa/7,150427,20367877,bazar-wraca-na-plac-defilad-tadeusz-koss-nie-dam-z-siebie.html#S.embed_link-K.C-B.1-L.1.zw

 

 


 

Biennale
Nieużytków
2022

fot. Sławomir Kamiński Tadeusz Koss na swojej działce 

fot. Jacek Łagowski Reklama wielkoformatowa na działce Tadeusza Kossa w 2011 r.

fot. Adama Stępień 2017 r.

fot. przedwojenne

 

ARCHITEKT: A. Woliński.

 

BUDOWA: około 1865.Kamienica zbudowana dla Henryka Baustiana, według projektu czteropiętrowa, obniżona do trzech pięter decyzją Rady Budowniczej.

 

ZNISZCZONA: w czasie II wojny św.
 
źródło https://www.warszawa1939.pl/obiekt/marszalkowska-133 

 


 

Tekst: Barbara Jędrzejczyk

 

Redakcja: Katarzyna Kowalska, Kamila Szejnoch. 

 

Zdjęcia miniatur: Katarzyna Kowalska